Hoe de Bikkelrun begon

Interviews en tekst: Corine Willemse

De eerste Leeuwarder survivalwedstrijd vond plaats in 1993, toen er nog weinig runs in Nederland waren. Het werd de eerste survivalrun in het Noorden. Hoe is de Bikkelrun eigenlijk begonnen?  We vragen het aan Henk Weerstra , de eerste survivaltrainer in Leeuwarden en initiatiefnemer van de Bikkelrun, en Peter Bakker, bij leden bekend  als hoofdtrainer, lid van de parcourscommissie en nog steeds actief als wedstrijdsurvivallaar.

Voordat survival als sport bestond deed Henk Weerstra al jaren militaire vijfkamps die vanuit Defensie georganiseerd worden in binnen- en buitenland. Ook een gevarieerde sport met de onderdelen schieten, zwemmen, hindernisbaan en een 8 km crossloop (in Nederland) of een oriënteringsloop met kaarten en kompas in het buitenland.
“Bij die loop moet je door ruig buitengebied met weinig wegen zelf je route zien te vinden en dat is ook heel uitdagend. De militaire hindernisbaan lijkt op een survivalbaan, maar is standaard en overal precies hetzelfde opgebouwd.”

Avro-programma
“Op een gegeven moment kwam de Avro met het tv-programma ‘Survival of the fittest’ . Dat programma heeft niet lang bestaan. Ze maakten gebruik van een parcours met hindernissen zoals we dat nu ongeveer nog kennen. Het leek mij geweldig om mee te doen. Ik heb me toen ingeschreven voor een run in Beltrum die tegelijk fungeerde als selectie voor het programma. Ik deed mee aan die run, ook al was die op de dag na de Elfstedentocht die ik ook had gereden. Het ging best goed, maar helaas ging het programma stoppen en kreeg ik niet meer de kans om deel te nemen.”

Trainingen
“Teatse Tichelaar was overigens de eerste Fries die meedeed aan de survivalruns in de Achterhoek en in België. Op een gegeven moment waren er zeven, acht man die samen wilden trainen en ik werd benaderd of ik dat clubje training wilde geven. Dat gingen we doen op de zondagochtend. Toen we het officiëler vorm wilden geven, hebben we ons als afdeling aangesloten bij atletiekvereniging Lionitas. Eén naam van een talentvolle survivallaar uit de beginjaren is Teun Prins die snel doorgroeide en wel een of twee keer Nederlands kampioen is geworden bij de  RUC.”

Terrein
“We begonnen met trainen bij het paintballterrein naast Restaurant De Grote Wielen. Daar hebben we de eerste hindernissen gebouwd. Als ik het me goed herinner, kregen we al vrij snel het huidige survivalterrein toegewezen. Daar hebben we door de jaren heen een prachtige trainingslocatie opgebouwd met een veelzijdigheid aan hindernissen waar volgens mij geen enkel survivalterrein aan kan tippen.
Op welk moment we het plan voor een eigen run opgevat hebben weet ik niet precies meer. Het leek mij echt fantastisch om een eigen run te organiseren. We zijn met een paar enthousiaste mensen om tafel gaan zitten en gewoon begonnen: Gerard Frijling met een enorm netwerk, Lammert Odinga die de ICT-zaken regelde, Sietske Rijpstra van Lionitas en Corry Meijer van de Politie. We pakten alles op, van het ontwerpen van hindernissen, het zoeken van sponsoren, het samenstellen van een boekje en staken daar ontzettend veel uren in. Vaak was ik ’s ochtends vóór mijn werk al dingen aan het regelen.
De hindernissen bouw je natuurlijk niet zomaar. Daarbij hebben we enorm veel ondersteuning gehad van Defensie. Gerard en ik hadden beiden contacten daar en wisten dat we hun knowhow goed konden gebruiken. Vanuit Havelte hebben we veel hulp gehad bij de opbouw, zowel met materialen en voertuigen als kennis van instructeurs.”

De naam
“Omdat Defensie een van onze hoofdsponsors was, werd onze run bij aanvang genoemd naar het Banen Informatie Centrum Koninklijke Landmacht, afgekort Bickl. Dat was het wervingscentrum van de Landmacht dat ons ondersteunde in het begin. Dus Bickl Survivalrun. Toen die binding wegviel , konden we de naam met een kleine aanpassing wijzigen in de toepasselijke naam Bikkelrun.”

Vrijwilligers
“Omdat we direct verschillende afstanden organiseerden, hadden we vele vrijwilligers nodig. Een belangrijke uitdaging. Gerard en ik werkten in het onderwijs en zo is meteen de samenwerking met onderwijsinstellingen op gang gekomen, waaronder de opleiding Uniformberoepen van de Friese Poort waar ik directeur was. We wierven vrijwilligers onder onze studenten, maar ook onder familie, vrienden, bekenden. Zo heeft mijn moeder tot haar 88e de tassen van de sporters in ontvangst genomen en bewaakt, samen met een paar leeftijdsgenoten.”

“Het eerste jaar was er nog geen officiële TSC en RUC, dat kwam het jaar erna, want we moesten ons eerst bewijzen aan de survivalbond, zoals dat nog steeds gaat bij nieuwe runs. Daarnaast wilden we ook de toppers trekken en voldoende deelnemers naar Friesland halen. Gelukkig konden we via een goede sponsor een aardige prijzenpot bieden, dus dat hielp. Stef Beunk, een van de pioniers van de survivalsport, won onze eerste wedstrijd.
Het aantal deelnemers was natuurlijk lager dan nu, maar voldoende voor een uitdagende wedstrijd voor wedstrijdlopers en recreanten. Het bandje dat je als loper moet zien te houden, was er toen al en dat is uiteraard heel stimulerend. Heel snel kwam er ook jeugd bij, met eerst een leeftijdsgrens van twaalf jaar. Later volgden de verschillende jeugdcategorieën.
Het is zo’n prachtige sport. Mijn eerste survivalwedstrijden maakten diepe indruk op mij en zal ik nooit vergeten. Ik kwam hindernissen tegen zoals een kraan waar je vanaf moest tokkelen en een soort watertoren waar je vanaf moest abseilen, echt fantastisch mooi vond ik dat.
Leuk om te vertellen is ook dat we vanaf het begin instructies voor elke wedstrijdhindernis maakten op video. Daarvoor konden we via een sponsor een videocamera lenen voor een dag.”

Ontwikkeling
Welke groei de survivalrun daarna heeft doorgemaakt, kan Peter Bakker goed vertellen. Hij nam na tien jaar de trainingen geleidelijk over van Henk Weerstra en is nog steeds hoofdtrainer en mede trekker van de parcourscommissie.
Peter: “Ik ben in 1997 begonnen en sinds die tijd hebben de survivalruns zich enorm ontwikkeld: in het begin had je bij een afstand van 20, 25 kilometer iets van 10 hindernissen, terwijl je nu bij de BSC-afstand van 8,5 km al 35 hindernissen tegenkomt. De oefeningen waren in het begin ook heel simpel, een swingovertje, een apenhang, en daar is veel meer variatie in gekomen.  Het leuke bij een run vind ik elke keer de verrassing, dat je denkt ‘wat is dit, hoe zal ik deze hindernis nou weer nemen?’
In de parcourscommissie begonnen we met nauwelijks een draaiboek. Nu, zo’n twintig jaar later, hebben we een gigantisch boekwerk dat we blijven uitbreiden omdat we steeds meer willen en moeten vastleggen. De gemeente komt regelmatig met aanvullende eisen die ook voor de verzekering van belang zijn. Zo moeten we steeds meer sterkteberekeningen maken, van hindernissen maar ook van een gewone tent. Er komen nieuw ontwikkelde materialen bij, denk aan  veiligheidstouwtjes en kunststof materialen. Touw van kunststof is op een gegeven moment het gebruikte hennep touw gaan vervangen, omdat dat spontaan bleek te kunnen breken. Dat was wel een hele investering. Voor de veiligheid gebruiken we bepaalde vaste knopen waarvan we weten dat ze goed blijven zitten.  En we hebben een uitgebreid systeem ontwikkeld met genummerde Big bags, waarmee we na afloop alle touwen en netten zorgvuldig maar vlot kunnen opruimen en opslaan.”

Organisatie

Ook de omvang van het evenement vraagt om een efficiënte organisatie:  “Dit jaar verwelkomen we maar liefst 1570 deelnemers. Bovendien starten we als eerste samen met nog twee clubs met een pilot voor 8/9-jarigen, de categorie JSC-D. Er mogen 25 kinderen aan meedoen.  Op de training lopen er al 40 van deze jonge sporters rond. Hartstikke leuk dat de sport zo populair wordt. Belangrijk is nu om de organisatie binnen de vereniging goed op peil te houden, zoals voldoende trainers en beperking van de instroom tot twee momenten per jaar. Anders moeten we bijna gaan denken aan het invoeren van een ledenstop. Op de zondagochtend lopen er al 12 trainers met een groep rond, dat wordt vrij vol.”
Henk Weerstra traint af en toe nog mee op zondag en blijft survival prachtig vinden:  “Het is een soort apenkooi voor volwassenen en ook voor jongeren natuurlijk. Behalve dat je je hele lichaam traint, komt er ook doorzettingsvermogen bij kijken, je leert jezelf kennen, het is echt karaktervormend in hele positieve zin. “

Gezellige sfeer
Peter beaamt: “Ja, het is een geweldige sport en we hebben ook een geweldige club, waar we gezelligheid hoog in het vaandel hebben. Iedereen is even belangrijk, of je nu als recreant meetraint of als wedstrijdloper. Een mooi compliment kreeg ik onlangs van een survivallaar die een tijdje bij een andere vereniging is gaan trainen en toch weer terugkeerde op het ‘oude nest’, omdat hij de prettige sfeer onderling hier toch wel erg fijn vond.
Zelf ben ik pas als veertiger gaan survivallen. Mijn loopconditie was goed, ik trainde ook veel. Ik vond het machtig om te ervaren dat ik anderen met redelijk gemak kon passeren en daarmee won.
Dit jaar ga ik zelf ook weer meedoen met de Bikkelrun.  Jarenlang heb ik hem overgeslagen vanwege mijn werk in de wedstrijdorganisatie. Na een zware operatie probeer ik nu de wedstrijddraad weer op te pakken. Collega-trainer Johan is helaas geblesseerd en heeft aangeboden mijn rol op die dag over te nemen, zodat ik weer eens kan meelopen met de Bikkelrun. Daar kijk ik heel erg naar uit!”

Henk Weerstra (59) is een hardloper, trainde altijd bij Chris Semplonius van Lionitas, en doet aan fitness.  Ook liep hij al jaren militaire vijfkamps van Defensie. “Als reserveofficier kon ik hieraan meedoen in Navo-landen over de hele wereld.  Bij survival heb ik altijd meegedaan bij de TSC, het Top Survival Circuit oftewel de lange afstanden. Ik trainde dagelijks en ben o.a. vijf keer Nederlands kampioen survivalrun geweest bij Defensie.” Henk is tien jaar survivaltrainer geweest met veel plezier. Daarna heeft hij het stokje overgedragen aan Peter Bakker.

Peter Bakker (64) deed al aan hardlopen, triathlon, mountainbiken en adventureraces variërend van 6 tot 25 uur waarbij je bijvoorbeeld afwisselend moet hardlopen, mountainbiken, kanoën en steppen. “Ik heb jaren bij Lionitas hardgelopen en stond in de top zeven op de 1500 meter. Ook heb ik vele jaren in de militaire atletiek en cross ploeg gezeten.” Toen Peter begon met survival, werd hij binnen twee jaar kampioen bij de Veteranen. Inmiddels is hij al jaren mede trekker van de parcourscommissie en hoofdtrainer bij de club.

TIP  Meer weten over de historie van de survivalsport in Nederland? Kijk dan eens op Survivalbond.nl onder de tab Survivalrun > Historie